Không chỉ là một cuộc họp để nghe báo cáo, giao ban công tác Mặt trận hằng tháng tại xã Hàm Liêm đang trở thành một kênh quan trọng để Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam xã nắm chắc tình hình từ cơ sở, lắng nghe tâm tư, khó khăn của Ban Công tác Mặt trận các thôn và kịp thời định hướng, tháo gỡ những vấn đề phát sinh. Cách làm được duy trì thường xuyên này đang góp phần đưa hoạt động Mặt trận ngày càng gần dân, sát dân và thiết thực hơn.
Không để hoạt động Mặt trận chỉ dừng ở báo cáo:
Ở cơ sở, Ban Công tác Mặt trận là lực lượng trực tiếp gắn với khu dân cư, thường xuyên tiếp xúc với Nhân dân và cũng là nơi sớm nhất nhận biết những vấn đề phát sinh trong cộng đồng. Tuy nhiên, nếu thông tin từ thôn chỉ được tổng hợp qua những báo cáo định kỳ thì nhiều vấn đề có thể chưa được phản ánh đầy đủ, việc hướng dẫn, tháo gỡ đôi khi không kịp thời.
Từ thực tế đó, Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Hàm Liêm duy trì tổ chức giao ban công tác Mặt trận hằng tháng với Ban Công tác Mặt trận các thôn. Đây không đơn thuần là một cuộc họp hành chính để nghe báo cáo kết quả công tác trong tháng, mà được xác định là một kênh để trao đổi trực tiếp, lắng nghe từ cơ sở và cùng nhau giải quyết những vấn đề đặt ra trong thực tiễn.
Tại các buổi giao ban, Ban Công tác Mặt trận các thôn báo cáo những kết quả đã thực hiện, những nội dung còn khó khăn, những vấn đề Nhân dân quan tâm và những việc cần sự phối hợp, hướng dẫn của Mặt trận xã. Ở chiều ngược lại, Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam xã nắm bắt tình hình, trao đổi, hướng dẫn và thống nhất hướng thực hiện đối với từng vấn đề cụ thể.
Chính sự trao đổi hai chiều này làm cho giao ban trở thành một “điểm nối” giữa Mặt trận xã với khu dân cư.
Giao ban để nghe cơ sở nói và Mặt trận xã cùng tháo gỡ:
Điểm đáng chú ý trong cách làm của Mặt trận xã Hàm Liêm là giao ban không đặt nặng việc các thôn phải báo cáo thật nhiều nội dung, mà chú trọng vào những việc đang làm, những việc chưa làm được và những khó khăn cần tháo gỡ.
Qua từng tháng, những vấn đề phát sinh ở khu dân cư được đưa ra trao đổi trực tiếp. Có những nội dung Ban Công tác Mặt trận thôn có thể chủ động giải quyết thì được hướng dẫn để tiếp tục thực hiện; những vấn đề liên quan đến nhiều lực lượng thì được bàn bạc để phối hợp; những nội dung vượt quá khả năng của Ban Công tác Mặt trận thì được tổng hợp, phản ánh để Ban Thường trực MTTQ xã xem xét, phối hợp với các cơ quan, đơn vị có liên quan.
Cách làm này giúp hạn chế tình trạng “báo cáo một đường, thực hiện một nẻo”, đồng thời giúp Mặt trận xã không bị động chờ đến cuối quý, cuối năm mới biết ở khu dân cư đang có những vấn đề gì.
Quan trọng hơn, qua giao ban, Ban Thường trực MTTQ xã có điều kiện nhìn nhận hoạt động của từng thôn một cách thực tế hơn. Thôn nào có cách làm tốt có thể được chia sẻ để các thôn khác học tập; nội dung nào còn lúng túng có thể được hướng dẫn ngay; những mô hình phù hợp có thể tiếp tục duy trì, nhân rộng.
Như vậy, mỗi cuộc giao ban không chỉ là nơi tổng hợp kết quả của tháng trước mà còn là nơi định hướng cho công việc của tháng tiếp theo.
Từ “nghe báo cáo” sang “cùng cơ sở giải quyết công việc”:
Đổi mới nội dung và phương thức hoạt động của Mặt trận ở cơ sở suy cho cùng không nhất thiết phải bắt đầu bằng những mô hình lớn. Nhiều khi, đổi mới bắt đầu từ chính cách tổ chức một cuộc họp.
Nếu giao ban chỉ dừng lại ở việc từng đơn vị đọc báo cáo, cấp trên thông báo nhiệm vụ rồi kết thúc, thì hiệu quả không khác nhiều so với một cuộc họp hành chính thông thường.
Ngược lại, khi giao ban trở thành nơi lắng nghe, trao đổi, phân tích và tìm hướng giải quyết, giá trị của cuộc họp sẽ khác hẳn.
Ở Hàm Liêm, việc duy trì giao ban hằng tháng tạo ra một nhịp kết nối thường xuyên giữa Mặt trận xã và Ban Công tác Mặt trận các thôn. Những người trực tiếp làm công tác Mặt trận ở khu dân cư có cơ hội nói lên những điều mình đang gặp phải; cán bộ Mặt trận xã có điều kiện hiểu rõ hơn thực tế ở từng địa bàn.
Qua đó, phương châm “gần dân, sát dân, lắng nghe Nhân dân, phục vụ Nhân dân” không chỉ được thể hiện trong khẩu hiệu mà từng bước được cụ thể hóa bằng phương thức làm việc hằng tháng.
Hiệu quả không chỉ nằm ở một cuộc họp:
Điều quan trọng nhất của giao ban không phải là cuộc họp diễn ra như thế nào, mà là sau cuộc họp công việc có chuyển động hay không.
Khi khó khăn của thôn được phản ánh kịp thời, Mặt trận xã có thêm thông tin để chỉ đạo, hướng dẫn và phối hợp. Khi một cách làm hay được chia sẻ, các thôn khác có thêm kinh nghiệm để vận dụng. Khi một vấn đề của Nhân dân được phát hiện sớm, việc phối hợp xử lý cũng có điều kiện thực hiện sớm hơn.
Từ đó, giao ban góp phần tạo ra một quy trình công tác tương đối rõ: Thôn nắm tình hình → phản ánh tại giao ban → Mặt trận xã trao đổi, định hướng → phối hợp giải quyết → theo dõi kết quả → tiếp tục đánh giá tại giao ban những tháng sau. Đây chính là điểm làm nên giá trị của một hoạt động tưởng như rất quen thuộc. Mặt khác, giao ban còn tạo điều kiện để Ban Công tác Mặt trận các thôn không hoạt động đơn lẻ. Mỗi thôn có những đặc điểm, vấn đề và cách làm khác nhau. Khi được trao đổi trong cùng một diễn đàn, kinh nghiệm từ thôn này có thể trở thành gợi ý cho thôn khác; những cách làm chưa phù hợp cũng được nhìn nhận, điều chỉnh kịp thời.
Qua đó, hoạt động của Mặt trận từng bước chuyển từ tư duy “hoàn thành nhiệm vụ được giao” sang tư duy “làm việc gì có ích và tạo ra kết quả gì cho khu dân cư”.
Lắng nghe cơ sở cũng là một cách nâng cao chất lượng cán bộ Mặt trận:
Một hiệu quả khác của giao ban là góp phần nâng cao năng lực thực tiễn cho đội ngũ làm công tác Mặt trận ở khu dân cư.
Ban Công tác Mặt trận thôn là những người trực tiếp vận động Nhân dân. Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, chắc chắn sẽ có những tình huống chưa từng gặp, những vấn đề khó vận động hoặc những nội dung chưa biết cách triển khai.
Nếu mỗi thôn tự tìm cách giải quyết thì có thể mất nhiều thời gian, thậm chí có cách làm chưa phù hợp. Nhưng khi những vấn đề đó được đưa ra trao đổi tại giao ban, cán bộ Mặt trận xã có thể hướng dẫn, đồng thời các thôn khác cũng có thể chia sẻ kinh nghiệm.
Vì vậy, giao ban hằng tháng không chỉ là kênh thông tin hai chiều, mà còn là một hình thức bồi dưỡng nghiệp vụ ngay trong quá trình công tác.
Cán bộ Mặt trận thôn được nói, được hỏi, được trao đổi và được hướng dẫn từ những tình huống thực tế. Đây là cách bồi dưỡng rất gần với yêu cầu của công tác Mặt trận ở cơ sở.
Đổi mới từ những việc nhỏ nhưng làm thường xuyên:
Trong hoạt động của Mặt trận, có những đổi mới không cần nguồn kinh phí lớn, không cần mô hình cầu kỳ nhưng nếu được thực hiện thường xuyên sẽ tạo ra hiệu quả lâu dài. Duy trì giao ban công tác Mặt trận hằng tháng là một cách làm như vậy. Giá trị của mô hình không nằm ở việc tổ chức thêm một cuộc họp, mà ở cách sử dụng cuộc họp để phục vụ công việc. Khi mỗi cuộc giao ban giúp Mặt trận xã hiểu cơ sở hơn một chút, Ban Công tác Mặt trận thôn tháo gỡ được một khó khăn, một cách làm tốt được chia sẻ, một vấn đề của Nhân dân được phản ánh kịp thời, thì cuộc giao ban đã tạo ra giá trị thực tế.
Từ góc nhìn đó, đổi mới hoạt động Mặt trận không nhất thiết phải là những việc thật lớn. Đổi mới trước hết là thay đổi cách nghĩ, cách làm và cách tiếp cận công việc; lấy cơ sở làm nơi xuất phát và lấy hiệu quả phục vụ Nhân dân làm mục tiêu.
Với Hàm Liêm, giao ban công tác Mặt trận hằng tháng đang được duy trì theo hướng đó: không chỉ để biết các thôn đã làm được gì, mà để biết cơ sở đang cần gì; không chỉ nghe báo cáo, mà để lắng nghe; không chỉ giao nhiệm vụ, mà cùng cơ sở tìm cách thực hiện.
Đó cũng chính là một trong những cách làm thiết thực để xây dựng hệ thống Mặt trận ở cơ sở ngày càng gần dân hơn, sát dân hơn, chủ động hơn và hiệu quả hơn.
Ủy ban MTTQ Việt Nam xã